लेख विवरण

काठमाडौँ । सन् १९६६ मा आफ्नै घरेलु मैदान वेम्बलीमा विश्वकपको ट्रफी उचालेको इंग्ल्याण्डले त्यसयता ६ दशक (६० वर्ष) बितािसकेको छ, तर फेरि त्यो ऐतिहासिक सफलता दोहोर्‍याउन सकेको छैन। आगामी फिफा विश्वकप २०२६ को सङ्घारमा रहँदा इंग्ल्याण्डले फुटबलको महाकुम्भमा भोगेका तीता, पीडादायी र 'हार्टब्रेक' क्षणहरूको ६० वर्षे लामो इतिहास फेरि एकपटक चर्चाको विषय बनेको छ।

१९६६ को त्यो सुनौलो क्षणपछि हरेक विश्वकपमा इंग्ल्याण्डका समर्थकहरू "इट्स कमिङ होम" (फुटबल घर फर्किँदै छ) भन्दै रंगशाला पुग्छन्, तर प्रत्येक पटक टोली कुनै न कुनै नाटकीय वा दुखद मोडमा बाहिरिने गरेको छ।

पेनाल्टी सुटआउटको 'अमिलो' इतिहास

इंग्ल्याण्डको विश्वकप इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो शत्रु नै पेनाल्टी सुटआउट बन्दै आएको छ।

• १९९० इटाली विश्वकप: सेमिफाइनलमा जर्मनीविरुद्धको पेनाल्टी सुटआउटमा क्रिस वाडल र स्टुअर्ट पियर्सले पेनाल्टी चुकाएपछि इंग्ल्याण्ड फाइनल पुग्नबाट वञ्चित भयो।

• १९९८ फ्रान्स विश्वकप: अर्जेन्टिनाविरुद्धको अन्तिम १६ को खेलमा डेविड बेकह्यामले रातो कार्ड पाएर मैदान छाड्नुपर्‍यो। खेल पेनाल्टीमा पुग्यो र इंग्ल्याण्ड फेरि अभागी सावित भयो।

• २००६ जर्मनी विश्वकप: 'गोल्डेन जेनेरेसन' भनिएको ड्याभिड बेकह्याम, वेन रुनी, स्टिभन जेरार्ड र फ्रान्क लाम्पार्डको टोली पोर्चुगलविरुद्ध क्वार्टरफाइनलमा पेनाल्टी सुटआउटमै चुक्यो।

विवाद र 'ह्यान्ड अफ गड' को झट्का

पेनाल्टी मात्र होइन, खेल इतिहासकै महाविवादको शिकार पनि इंग्ल्याण्ड नै बनेको छ। सन् १९८६ को मेक्सिको विश्वकपको क्वार्टरफाइनलमा अर्जेन्टिनाका डिएगो म्याराडोनाले हातले गरेको गोल (जसलाई 'ह्यान्ड अफ गड' भनिन्छ) का कारण इंग्ल्याण्ड बाहिरिनु परेको थियो। त्यस्तै, २०१० को दक्षिण अफ्रिका विश्वकपमा जर्मनीविरुद्ध फ्रान्क लाम्पार्डको प्रहारले स्पष्ट रूपमा गोलरेखा पार गरे पनि अम्पायरले गोल नदिएको घटना अझै पनि इंग्लिस प्रशंसकको मनमा ताजा छ।

ग्यारेथ साउथगेट र आधुनिक युगको अधुरो सपना

पछिल्लो समय प्रशिक्षक ग्यारेथ साउथगेटको नेतृत्वमा इंग्ल्याण्डले आफ्नो लय समातेको थियो। २०१८ को रसिया विश्वकपमा टोली सेमिफाइनलसम्म पुग्यो भने २०२२ को कतार विश्वकपमा क्वार्टरफाइनलमा फ्रान्ससँग पराजित भयो, जहाँ कप्तान ह्यारी केनले खेलको अन्तिम समयमा महत्त्वपूर्ण पेनाल्टी मिस गर्न पुगेका थिए। युरो २०२० र युरो २०२४ को फाइनलमा पुगेर पनि उपाधि जित्न नसक्दा इंग्ल्याण्डको 'नजिक पुगेर पनि रित्तो हात फर्किने' नियति कायमै रह्यो।

२०२६ मा नयाँ युग: थोमस टुचेलमाथि ठूलो भरोसा

६० वर्षको यो लामो ट्रफीको खडेरी र पीडालाई अन्त्य गर्ने जिम्मेवारी अब नयाँ मुख्य प्रशिक्षक थोमस टुचेलको काँधमा आएको छ। इंग्ल्याण्डको इतिहासमै तेस्रो विदेशी प्रशिक्षकका रूपमा भित्रिएका टुचेल र ह्यारी केनको कप्तानीमा रहेको वर्तमान युवा तथा सन्तुलित टोलीले यसपटक अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा हुने विश्वकपमा ६० वर्ष लामो 'श्राप' तोड्ने लक्ष्य राखेको छ।

के ६० वर्षपछि इंग्लिस फुटबल साँच्चिकै 'घर फर्किनेछ' त? यसको जवाफ आगामी जुलाईमा मात्रै थाहा हुनेछ।

Picture: Getty