लेख विवरण

काठमाडौँ, फिफा विश्वकप २०२६ को सुरुवाती चरण नजिकिँदै गर्दा इरानको राष्ट्रिय फुटबल टोलीभित्रको विवादले राजनीतिक रूप लिएको छ। इरानका एक वरिष्ठ राजनीतिज्ञ तथा उपराष्ट्रपति अब्दुलकरिम होसेइनजादेहले देशप्रतिको ‘अविश्वास’ को आरोपमा विश्वकपको प्रारम्भिक टोलीबाट बाहिर राखिएका अनुभवी स्टार स्ट्राइकर सरदार आजमुनलाई राष्ट्रिय टोलीमा फिर्ता बोलाउन सार्वजनिक रूपमै माग गरेका छन्।

मुख्य प्रशिक्षक अमिर घालेनोईले केही समयअघि घोषणा गरेको ३० सदस्यीय प्रारम्भिक टोलीमा ३१ वर्षीय आक्रामक फरवार्ड आजमुनलाई समावेश नगरेपछि इरानमा तीव्र बहस सुरु भएको थियो। २६ सदस्यीय अन्तिम टोली घोषणा हुन केही दिन मात्र बाँकी रहँदा देशका उपराष्ट्रपतिले नै यस विषयमा हस्तक्षेप गर्दै प्रशिक्षकलाई आफ्नो निर्णय पुनर्विचार गर्न आग्रह गरेका हुन्।

राष्ट्रिय एकताका लागि आजमुनको पुनरागमन आवश्यक: उपराष्ट्रपति

ग्रामीण विकास मामिला सम्बन्धी इरानी उपराष्ट्रपति अब्दुलकरिम होसेइनजादेहले सामाजिक सञ्जाल 'एक्स' (ट्विटर) मा लेख्दै आजमुनलाई टोलीमा फर्काउनु खेलकुदको मात्र नभई राष्ट्रिय एकताको सन्देश हुने उल्लेख गरेका छन्।

उनले लेखेका छन्, "मातृभूमिको आवश्यकता भनेको आफ्ना सन्तानहरू बीचको सम्बन्धको त्यान्द्रोलाई जोगाइराख्नु हो। जसले व्यक्तिगत गुनासोहरूभन्दा माथि इरानको नामलाई राख्छ, उनीहरू हाम्रो राष्ट्रिय पूँजी हुन्। सरदार आजमुनले देखाएको यो सामीप्यतालाई हामीले नजरअन्दाज गर्नु हुँदैन र सम्भव भएसम्म उनलाई राष्ट्रिय टोलीमा फिर्ता ल्याउनुपर्छ। यो केवल खेलकुद सम्बन्धी निर्णय मात्र होइन, बरु राष्ट्रिय एकताको पक्षमा एक बलियो सन्देश हो।"

विवादको पृष्ठभूमि र राजनीतिक कारण

आजमुनलाई टोलीबाट हटाउनुको पछाडि प्राविधिक कारण मात्र नभएर राजनीतिक विषयहरू पनि जोडिएको बताइएको छ। सन् २०२२ मा इरानमा महसा अमिनीको मृत्युपछि चर्किएको सरकार विरोधी प्रदर्शनका क्रममा आजमुनले प्रदर्शनकारीहरूको पक्षमा आवाज उठाएका थिए, जसका कारण उनी सरकारको कडा निगरानीमा परेका थिए।

पछिल्लो समय संयुक्त अरब इमिरेट्सको क्लब शबाब अल-अहलीमा आबद्ध भएका आजमुनले दुबईका शासक तथा युएईका प्रधानमन्त्री मोहम्मद बिन रसिद अल मकतूमसँग भेटेको तस्विर सार्वजनिक भएपछि यो विवाद झन् चर्किएको थियो। तेहरान र अबुधाबी बीचको राजनीतिक तनावका बीच उक्त तस्विर सार्वजनिक भएपछि इरानका केही सञ्चारमाध्यम र टिप्पणीकारहरूले आजमुनको देशप्रतिको निष्ठामाथि प्रश्न उठाएका थिए। केही टेलिभिजन विश्लेषकहरूले त आजमुन राष्ट्रिय टोलीको जर्सी लगाउन योग्य नभएको सम्मको टिप्पणी गरेका थिए।

प्रशिक्षक घालेनोईले भने आजमुनको निष्कासन पूर्ण रूपमा 'प्राविधिक कारण' ले भएको दाबी गर्दै आएका छन्। आजमुन सन् २०२५ को जुन महिनादेखि चोट र कमजोर फर्मका कारण राष्ट्रिय टोलीबाट बाहिर रहँदै आएका थिए, यद्यपि पछिल्ला महिनाहरूमा उनको क्लब प्रदर्शनमा सुधार आएको थियो।

इरानको इतिहासकै तेस्रो सफल खेलाडी

सरदार आजमुन इरानी फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा सफल र प्रभावशाली खेलाडीमध्ये एक हुन्। उनले इरानका लागि ९१ खेल खेल्दै ५७ गोल गरिसकेका छन्, जसका कारण उनी अली दाई र मेहदी तारेमीपछि इरानका लागि सबैभन्दा बढी गोल गर्ने तेस्रो खेलाडी हुन्। आफ्नो व्यावसायिक करियरमा उनले जेनिट सेन्ट पिटर्सबर्ग, बायर लेभरकुजेन र रोमा जस्ता युरोपेली क्लबहरूबाट खेलिसकेका छन्।

विश्वकप २०२६ को समूह चरणमा इरानले न्युजिल्याण्ड, बेल्जियम र इजिप्टको सामना गर्दैछ। टोलीबाट बाहिर रहे पनि आजमुनले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफ्ना सँगतीहरूलाई विश्वकपका लागि शुभकामना दिँदै सफलताको कामना गरेका छन्। अब उपराष्ट्रपतिको सार्वजनिक दबाबपछि इरानी फुटबल महासंघ र मुख्य प्रशिक्षकले आफ्नो निर्णय बदल्छन् या बदल्दैनन् भन्ने विषय निकै चासोका साथ हेरिएको छ।